Knowledge And Curriculum ( ज्ञान  एवं पाठ्यचर्या )
search
  • Knowledge And Curriculum ( ज्ञान  एवं पाठ्यचर्या )
  • Knowledge And Curriculum ( ज्ञान  एवं पाठ्यचर्या )

Knowledge And Curriculum ( ज्ञान एवं पाठ्यचर्या )

₹230.00
Tax excluded

ISBN- 978-81-947732-5-2

Author- Dr. Mohd. Sarmad Jamal, Dr. Ravindra Kumar

Quantity

पाठ्यक्रम

ज्ञान एवं पाठ्यचर्या

इकाई 1- ज्ञान एवं इसके पहलू

ज्ञान क्या है?

सूचना, ज्ञान, विश्वास एवं सत्य के बीच अंतर।

ज्ञान का निर्माण।

ज्ञान निर्माण एवं संचरण में अधिगमकर्ता की भूमिका।

स्थानीय और सार्वभौमिक ज्ञान, मूर्त व अमूर्त, सैद्धांतिक और व्यावहारिक, प्रकरण और सम्पूर्ण ग्रन्थ सम्बन्धी ज्ञान, विद्यालय एवं विद्यालय के बाहर ज्ञान प्राप्ति के बीच अंतर।

इकाई 2- विद्यालय में ज्ञान एवं पाठ्यचर्या

पाठ्यचर्या का अर्थ एवं प्रकृति, विद्यालयों में पाठ्यचर्या की आवश्यकता।

ज्ञान एवं विद्यालयी पाठ्यचर्या ।

पाठ्यचर्या, पाठ्यक्रम एवं पाठ्य पुस्तकों के बीच सम्बन्ध।

पाठ्यचर्या के तथ्य, कोर पाठ्यचर्या, भारतीय संदर्भ में महत्त्व ।

विभिन्न स्तरों पर पाठ्यचर्या का परिदृश्य- राष्ट्रीय स्तर, राज्य स्तर, विद्यालयी स्तर, कक्षा स्तर पर।

इकाई 3- पाठ्यचर्या निर्धारक एवं विचार

पाठ्यचर्या के निर्धारक-

सामाजिक-राजनीतिक, भौगोलिक-आर्थिक विविधता

विचारधाराएँ एवं शैक्षिक दृष्टि।

तकनीकी संभावनाएँ

सांस्कृतिक अभिविन्यास

राष्ट्रीय एवं अंतर्राष्ट्रीय संदर्भ

पाठ्यचर्या विकास में विचार-

सम्बन्धित स्तर के लिए शैक्षिक उद्देश्यों की प्रासंगिकता एवं विशिष्टता।

छात्रों का सामाजिक-सांस्कृतिक सन्दर्भ- बहुसांस्कृतिक, बहुभाषी पहलू।

शिक्षार्थी विशेषताएँ।

शिक्षक अनुभव और चिंताएँ।

आलोचनात्मक मुद्दे- पर्यावरण सम्बन्धी चिंताएँ, लैंगिक अंतर, समावेशन,

मूल्य चिंताएँ और मुद्दे, स्कूल संवेदनशीलता।

इकाई 4- पाठ्यचर्या विकास

लक्ष्य एवं उद्देश्यों का निरूपण।

पाठ्यचर्या निर्माण का सिद्धान्त।

पाठ्यचर्या प्रारूप की प्रक्रिया।

पाठ्यचर्या का संवर्द्धन

अधिगम परिस्थिति का चयन एवं संगठन।

उपलब्ध अवसंरचना एव संसाधन।

विद्यालयी संस्कृति परिवेश एवं पर्यावरण।

शिक्षकों की भूमिका, बाहरी एजेंसियां और अन्य शैक्षणिक सहायता।

इकाई 5- पाठ्यचर्या कार्यान्वयन एवं नवीकरण

सीखने की स्थितियों में पाठ्यचर्या को संचालित करना।

पाठ्यचर्या के कार्यान्वयन में शिक्षकों की भूमिका

सीखने के संसाधनों का चयन एवं विकास।

एन. सी. एफ., 2005 

पाठ्यचर्या के मूल्यांकन एवं संशोधन की प्रक्रिया-

नित्य मूल्यांकन के एक मॉडल की आवश्यकता।

शिक्षार्थियों, शिक्षकों, समुदाय एवं प्रशासन से पृष्ठपोषण या प्रतिक्रिया।

MU/B.ED/2025(hindi)/2/01
98 Items
Comments (0)
No customer reviews for the moment.